De rendementen op staatsobligaties liggen rond het hoogste niveau in tientallen jaren, nu beleggers hun behoedzame blik werpen op de begrotingstekorten en de hernieuwde gevechten in het Midden-Oosten. Er is een storm aan het ontstaan op de obligatiemarkten over de hele wereld, nu het rendement op staatsobligaties in veel gevallen bijna het hoogste punt in de afgelopen decennia heeft bereikt. De hoge en stijgende staatsschulden vormen een probleem voor de obligatiemarkten waarvoor geen oplossing ophanden lijkt. De oplopende tekorten botsen ondertussen met de afgenomen vraag naar staatsschulden.
Bovendien hebben hernieuwde gevechten in het Midden-Oosten eerder deze week de olieprijzen omhoog gestuwd en zorgen geuit over wat een Wall Street-analist een ‘inflatiemonster’ noemde. RT kijkt naar het gerommel op de mondiale obligatiemarkten en waar we de komende dagen en weken op moeten letten. Wat er is gebeurd en wat de oorzaak ervan is Nadat de gevechten tussen de VS en Iran eerder deze week opnieuw waren begonnen, steeg de olie dinsdag met ruim $ 4 per vat, en kwam daarmee neer op het hoogste punt in vijf weken van $ 94,65 per vat Brent. Later in de week daalden de prijzen iets, maar de olieprijs zal deze week nog steeds ongeveer 9% stijgen. De Amerikaanse dieselfutures stegen ondertussen eerder deze week naar het hoogste punt in 52 maanden. Obligaties gingen zowel dinsdag als woensdag over de hele linie scherp van de hand, voordat ze zich donderdag stabiliseerden.
Meer in het algemeen komt de volatiliteit voort uit het feit dat grote economieën de markt hebben overspoeld met schulden, waarvan de vraag lauw was. Met name de pool van prijsongevoelige institutionele kopers krimpt, wat een grotere structurele verschuiving is. Als alles gelijk blijft, willen beleggers hogere rendementen om de hoeveelheid te absorberen en zichzelf te beschermen tegen de stijgende inflatierisico’s. Misschien wel het meest zorgwekkend is wat de begrotingstekorten in veel landen permanent lijkt te vergroten, vooral gezien het schijnbare gebrek aan politieke wil om deze losbandigheid een halt toe te roepen. De VS passeerden onlangs de grens van $40 biljoen aan schulden zonder enig teken van vertraging. De schulden als percentage van de economische productie liggen in de hele G7 op of boven de 100%, met uitzondering van Duitsland, dat vastbesloten lijkt zijn achterstand in te halen. De zware leningen van AI-bedrijven – die in veel gevallen niet in staat zijn de groei uit de cashflow te financieren – dragen ook bij aan de stijgende rentetarieven.
Volgens een blogpost van de Europese Centrale Bank overspoelen Amerikaanse technologiegiganten de Europese obligatiemarkten om AI-investeringen te financieren, waarbij ze in 2028 mogelijk een biljoen dollar zullen bereiken, waardoor andere leners – waaronder overheden – worden verdrongen. Ondertussen worden de hogere energieprijzen rechtstreeks doorberekend aan de inflatie. De consumentenprijzen in de eurozone stegen in augustus met 3,3% op jaarbasis, het snelste inflatietempo in bijna drie jaar. De recente stijging van de olieprijzen zal dit alleen maar erger maken. Waar het allemaal op neerkomt is dat de rendementen op staatsobligaties in de grote economieën in veel gevallen worden verhandeld op niveaus die in jaren of zelfs decennia niet meer zijn gezien.
De Britse rente op 30-jaars obligaties bereikte het hoogste niveau sinds 1998. • De Japanse 10-jaars rente is voor het eerst in drie decennia door de grens van 3% gegaan. • De rente in Duitsland en Frankrijk staat ook op het hoogste niveau in tien jaar. De rente in de wereld staat op een niveau dat voor het laatst in 2023 werd gezien. “Het wordt steeds moeilijker om alle factoren achter de bewegingen op de obligatiemarkten te ontwarren”, zegt Ed Al-Hussainy, portefeuillemanager bij Columbia Threadneedle. ‘Het enige wat we nu kunnen zeggen is dat ze allemaal in dezelfde richting wijzen, en dat is in de richting van hogere rentetarieven, en dat doen ze wereldwijd.’10Y staatsobligatierentesOorlog en de obligatiemarktDe Amerikaanse rentes liggen momenteel over een groot deel van de curve op of nabij het hoogste niveau van tientallen jaren, en zijn nog verder gestegen sinds de vijandelijkheden met Iran zijn hervat.
Nu de oorlog de zevende maand ingaat, vragen veel analisten zich af of de obligatiemarkt uiteindelijk de grootste belemmering voor de Amerikaanse militaire ambities zou kunnen worden. Het zou niet de eerste keer zijn dat Treasures een domper zette op de maatregelen van de Amerikaanse president Donald Trump. Een paar maanden na zijn nieuwe ambtstermijn introduceerde Trump zijn Bevrijdingsdagtarieven, waarmee hij vanaf het gazon van het Witte Huis een handelsoorlog tegen de hele wereld opende. Het zou precies drie handelsdagen duren voordat de 10-jaarsrente een winst van ongeveer 50 basispunten zou boeken, waarmee de rente op koers zou liggen voor de grootste wekelijkse stijging in een kwart eeuw. De regering heeft een vernederende stap gezet door de meeste tarieven in te trekken of uit te stellen.
Veel analisten zijn van mening dat het spook van de inflatie, en stroomafwaarts daarvan, de turbulentie op de staatsobligatiemarkt de reikwijdte van wat Washington in het Midden-Oosten kan doen, al heeft beperkt. Nu de rente nu agressief stijgt, kan het zijn dat de regering nog meer restricties oplegt. Ondertussen gaat het verslechterende inflatieklimaat niet verloren voor de Fed. De nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh bracht vorige week op het Jackson Hole Symposium een agressieve boodschap uit – een impliciete erkenning van de oorlogsrisico’s. De markt schat nu een kans van 70% in op een renteverhoging tijdens de volgende bijeenkomst van de Fed in september. Een verhoging zou de rente op staatsobligaties doen stijgen, maar vooral aan de korte kant.
Dit is in wezen wat de markt Warsh na Jackson Hole gaf: de 2-jaarsrente maakte een sprong terwijl het lange uiteinde veel rustiger was, wat een zogenaamde bearflattening veroorzaakte, waarbij de kortetermijnrente sneller stijgt dan de lange termijnrente. Dit kan worden geïnterpreteerd als een blijk van vertrouwen dat de Fed de inflatie gaat aanpakken. Maar als de oorlog in Iran woedt en de inflatie stijgt, zal een renteverhoging door de Fed de markt wellicht niet overtuigen. Als de Fed toch zou stijgen en de lange rente zou stijgen, zou dat een zeer onheilspellend signaal zijn dat de centrale bank de controle over de obligatiemarkt zou kunnen verliezen. Frankrijk – de nieuwe zieke man van Europa Frankrijk is naar voren gekomen als het grootste staatsschuldenrisico van de eurozone, wat betekent dat een probleem dat ooit beperkt bleef tot de zuidelijke periferie van de unie, zich heeft verplaatst naar een van de twee politieke pijlers van het hele Europese project.
De Franse financiën zijn een puinhoop. Het overheidsbegrotingstekort van het land bedroeg in 2025 5,1% van het bbp, terwijl de schuldquote 115% bedroeg. Beide cijfers liggen ruim boven de EU-limieten en beide zijn zeer ongebruikelijk voor een land dat noch in oorlog noch in een diepe recessie verkeert. Frankrijk heeft ruim €3,5 biljoen aan staatsschulden opgebouwd, die steeds duurder worden om te financieren omdat de rente op zijn obligaties het afgelopen jaar dramatisch is gestegen. Als gevolg hiervan handelt de Franse 10-jaars valuta boven zijn Griekse en Italiaanse tegenhangers, een situatie die weinigen zich eerder hadden kunnen voorstellen. Ondertussen heeft Parijs zich ertoe verbonden om de komende jaren miljarden aan hogere defensie-uitgaven te doen.
Een belangrijke update van de defensiebegroting van het land, waarbij een extra bedrag van 36 miljard euro voor de periode 2026-2030 werd goedgekeurd, werd in juni door de wetgevers ondertekend. Waar Europa en de VS elkaar ontmoeten, is Frankrijk, met zijn politieke impasse en losbandigheid op begrotingsgebied, wellicht de meest acute bron van potentiële stress in de EU geworden, maar de trend van hogere rentes is in het hele blok zichtbaar. De Duitse Bunds, de benchmark voor het blok, zijn ook scherp gestegen en hebben het hoogste punt in 15 jaar bereikt.
De stijging van de Europese rente is potentieel slecht nieuws voor de VS. Japan heeft onlangs een aantal Amerikaanse staatsobligaties uit de kast gehaald om zijn belegerde munt te verdedigen. Deze stap leidde tot een zeldzame gezamenlijke Amerikaans-Japanse interventie, ogenschijnlijk gericht op het stabiliseren van de munt, maar vrijwel zeker met het diepere doel om te voorkomen dat een zwakke yen Japan dwingt staatsobligaties te ontladen om deze te verdedigen. Gezien het feit dat Europa een grote houder van staatsobligaties is, zijn er twee manieren waarop dit een probleem kan worden voor Washington. Ten eerste maken hogere rendementen in het hele blok Europese obligaties relatief aantrekkelijker, waardoor rendementshongerige beleggers mogelijk richting Europa worden gestuurd. Ten tweede: als de Europese financiële omstandigheden ernstig genoeg verslechteren, zullen banken en andere instellingen mogelijk geld moeten inzamelen.
Het verkopen van staatsobligaties zou een natuurlijke financieringsbron zijn. Hoe dan ook, de Amerikaanse rente zou stijgen. Waar we de komende dagen en weken op moeten letten. Een langdurige hervatting van de vijandelijkheden in het Midden-Oosten zou de olieprijs gemakkelijk boven de $100 kunnen duwen. Nu de obligatiemarkten al onder druk staan, zou de verkoop verder kunnen aantrekken. Elke wanordelijke verkoop zou op zichzelf een signaal zijn. Maar afgezien daarvan is inflatie het belangrijkste transmissiemechanisme om in de gaten te houden. Een nieuwe golf van prijsgroei zou beleggers ertoe aanzetten meer compensatie te eisen voor het aanhouden van langlopende schulden en zou waarschijnlijk de hand dwingen van centrale banken, die wellicht nog steeds terughoudend zijn in het verkrappen.
Intussen, nu politici terughoudend zijn in het opleggen van begrotingsdiscipline, zal de obligatiemarkt dit wellicht voor hen moeten doen. Als de rente blijft stijgen, zullen overheden uiteindelijk moeten kiezen tussen hogere belastingen, lagere uitgaven en nog hogere financieringskosten. Wat het beleid betreft, zijn de opties om het blik verder opzij te schuiven steevast de overhand, maar elke substantiële verandering in de retoriek ten aanzien van begrotingsverantwoordelijkheid zou erop kunnen wijzen dat de boodschap van de obligatiemarkt nu begint te worden gehoord.