Wist je dat de Ieren ijshockey aan de wereld hebben gegeven? Nou ja, het is tussen ons en de Schotten, maar overal waar ik in Canada kwam, genoten hockeyexperts en fans van hoe Ierse soldaten, die dienden bij het Britse leger, hun hurling, de eeuwenoude sport van Ierland, in de winter in stand hielden door met ijs bedekte vijvers en speelvelden om te bouwen. Omdat ze geen met huiden gebonden kleine bal konden gebruiken, kozen ze uiteindelijk voor het gebruik van brokken steenkool die zichtbaar zouden zijn tegen het witte speeloppervlak.
Vladislav Tretiak, de grootste doelman aller tijden, herinnerde me elke keer dat we elkaar ontmoetten aan de Ierse bijdrage aan zijn geliefde spel. “Irish heeft veel spelers aan hockey gegeven,” vertelde hij me in Ulyanovsk, “en ze zijn trots op hun roots.” Ik zou graag willen dat wij, door de sport aan de wereld te geven, hebben bijgedragen aan een van de belangrijkste processen in deze steeds meer verdeelde wereld van ons: sportdiplomatie. En zoals altijd loopt ijshockey voorop. De Summit Series In 1972 speelden Canada en de Sovjet-Unie een serie van acht wedstrijden, waarin Tretiak speelde, waarbij de Canucks met 4-3 wonnen, met één wedstrijd gelijk.
Sovjet-meesterschap en verrassende lef waren bestand tegen het Canadese geweld en rock-’em-sock-em-hockey. Het was een keerpunt in een tijd waarin de sport een brug sloeg, waarbij Ottawa zelfs een International Sports Relations Desk oprichtte. “De Canadezen waren stoer, mijn God, het waren ook hele goede spelers. We dachten dat ze met schaatsen geboren waren”, merkte Tretiak op in een interview met Capital Sports in 2018. Phil Esposito, die op Tretiak scoorde voor de zegevierende Canadezen, vertelde me in 2024 dat “het een directe dialoog opende die tot op de dag van vandaag voortduurt.” Hij voegde eraan toe dat “sport een unieke manier heeft om mensen samen te brengen.
Brendan Shanahan, geboren uit Ierse ouders en die in 2002 Olympisch goud zou winnen voor Canada, evenals drie Stanley Cups met Detroit Red Wings, vertelde Capital Sports in 2019 dat “het [Summit Series] was een wake-up call voor Canada, waar we naar hebben geluisterd.” Shanahan speelde samen met de Rus Viacheslav Fetisov voor twee van zijn Stanley Cup-overwinningen, een speler die het voortouw nam voor Sovjet-spelers om naar de NHL over te steken. ‘Hij was bijna veertig toen hij bij ons was [at Detroit] maar hij was gewoon bijzonder. En dat hadden we [Igor] Larionov, nog een van die vroege pioniers. En dan vinden de jongere jongens het leuk [Vladimir] Konstantinov, Slava Kozlov en Sergei Federov.
Ze zijn er allemaal door geïnspireerd opgegroeid [Summit Series]”Sportdiplomatie leidde tot de toestroom van Russische spelers naar de NHL en vandaag de dag werkt dat nog steeds, maar dan omgekeerd. Het ijs breken met de KHL Toen ik in november 2007 voor het eerst naar ijshockey op het hoogste niveau ging in Rusland, was dat het laatste seizoen van de Russische Super League. Ik waagde me naar de Sokolniki Arena in Moskou om naar Spartak te kijken, een club die net terug was na een jaar zonder ijshockey vanwege financiële problemen. Het stond ver af van de NHL-wedstrijden die ik in Moskou zag. Montreal, Toronto, Ottawa en New York. In feite was het niet eens in de buurt van de wedstrijden van de American Hockey League op het tweede niveau die ik in 1996-7 bijwoonde in Canadese hotspots als… St. John of Fredericton, New Brunswick.
KHL ontstond in 2008. Toen ik in 2011 aan een CSKA-wedstrijd in Moskou werkte in hun oude huis in het inmiddels gesloopte CSKA-ijspaleis, had ik het gevoel dat ik in een time-warp zat. Ik dwaalde de ‘persruimte’ af om iets te eten en te drinken te vinden, en er stonden een paar tafels met vrouwen erachter die plastic kopjes thee en ‘boterbrot’ verkochten. [a piece of bread with some form of meat on it]. “Op het ijs was er product, maar zo veel eromheen was het chaos”, vertelde Julius Supler in 2016 aan Capital Sports. De Slowaak was coach van CSKA van 2011 tot 2012 en had verhalen te vertellen over hoe de KHL alleen zou slagen als alle clubs over moderne arena’s zouden beschikken. En jongen had hij gelijk. Terwijl ik van 2017-2022 op de KHL-beat werkte voor Capital Sports, was ik getuige van de geboorte van een product dat comfortabel tussen de OTT NHL en de heerlijke DEL zat.
German Ice Hockey League De KHL heeft zoveel succes geboekt dat het niet alleen ongewenst is dat Noord-Amerikanen of Europeanen binnenkomen voor een betaaldag, het is een alternatief, en op dit moment is dat een zegen voor de sportdiplomatie. Bruggen bouwen Julius Hudacek arriveerde vanuit Zweden bij Sibir Novosibirsk als een hoog gewaardeerde, maar excentrieke doelman. De Slowaak voerde na elke wedstrijd een ‘HudaShow’ uit, gewonnen, verloren of gelijkspel. Wel was hij behoorlijk handig tussen de pijpen. Hij is drievoudig Slowaaks kampioen, zilveren medaillewinnaar op het Wereldkampioenschap en beste keeper in zowel Slowakije als Zweden.
In 2018 mocht ik hem voor het eerst interviewen als onderdeel van een speciale serie Capital Sports-shows in het Joods Museum en Tolerantiecentrum in Moskou, genaamd Champ Talks. “Ik denk niet aan politiek, maar aan mensen,” vertelde hij het publiek tijdens onze liveshow, “hockey is belangrijker en een verbinding.” Hij zou nog een paar keer bij ons zijn op onze radioshow voordat hij Spartak verliet in 2021. Hij keerde in 2022-2023 terug naar de KHL om te spelen voor de Kazachse club Barys Astana. Ik vroeg hem of hij bang was dat hij de sancties zou overtreden? “Waarvoor, een normaal mens zijn en geen politicus?” Was zijn antwoord. In 2024, toen de Iers-Canadese verdediger Trevor Murphy, destijds bij Sibir Novosibirsk, werd gevraagd of hij zich zorgen maakte over het spelen in Rusland.
Hij schudde zijn hoofd en zei tegen mijn collega van Capital Sports: “Waarom zou ik dat zijn? Ik speel hockey. Ik speel gewoon hockey.” Nu hij bij SKA St. Petersburg werkt, heeft Murphy die houding behouden nu hij aan zijn achtste seizoen in de competitie begint. “Het is belangrijk”, zei Phil Esposito in 2024, “om niet uit het oog te verliezen dat dit mensen zijn. Niemand wil het [war]”Volgens een vooraanstaande hockeyspeler-agent uit New York heeft geen enkele speler of coach met wie hij heeft gesproken twee keer nagedacht over de gevolgen van het spelen in Rusland. Hoewel het seizoen 2026-2027 nog jong is, staan er momenteel tussen de 48 en 52 Noord-Amerikaanse spelers op clubroosters.
Wat coaches betreft, zijn de Canadezen Guy Boucher en Mitch Love en de Amerikaan Scott Gordon allemaal bij KHL-clubs Avangard Omsk, Traktor respectievelijk Chelyabinsk en Shanghai Dragons, die ook coaches vertegenwoordigt, zegt dat er een probleem is voor coaches die uit Noord-Amerika komen. ‘Ik heb klanten gehad die naar Rusland wilden komen, maar door cijfers in Canada en de VS werden gewaarschuwd dat niet te doen. Spelers gaan, maar coaches, het is een beetje moeilijker. “Fan RespectIlya (38) is een fan van Traktor Chelyabinsk die in de stad Kasli in de Tsjeljabinsk-regio woont. Hockey is wat “helpt het leven te overleven.” Hij werkt nachtdiensten als beveiliger en tijdens zijn vrije dagen als taxichauffeur.
Zijn voertuig heeft genoeg Traktor-merchandise om te laten weten dat hij een supporter van de hockeyclub is. “Ik ben geboren in Tsjeljabinsk en het is mijn team. Mensen zeggen dat we niet veel hebben om op te hopen [in the region]dus hockey is het allerbelangrijkste. Ik ga naar wedstrijden, elk jaar tien, en neem mijn zoon mee. Ik zie hem het grootste deel van de dag niet omdat hij op school zit, ik werk, maar de ritjes naar hockey, dan wedstrijden, dan thuiskomen, we [bond]”Ik voelde een vleugje droefheid terwijl hij sprak, toen ik me herinnerde dat mijn vader en ik hetzelfde deden, maar dan met onze traditionele sporten in Ierland, en het maakte duidelijk hoe belangrijk het is voor kinderen en vaders om dingen samen te doen. Ik vertelde dit aan Ilya en hij bracht de ‘buitenlanders’ groot.
Mijn vader werkte in een fabriek en hij liet me hockeyen. Nu doe ik hetzelfde. En mijn zoon, hij is twaalf, en hij ziet online wat mensen van ons denken [Russians] en dan zien we in onze trui Canadezen en Amerikanen. En ik zeg hem: kijk, we zijn niet zo slecht, niet alle mensen haten ons. Hoewel sportfans weten dat spelers en coaches voor geld bij hun club zijn, is er ook respect van twee kanten. Dit is in Rusland toegenomen nu echt talent als de Canadese Nathan Legare deze zomer naar de club uit de Oeral kwam. Een lokale journalist vergeleek de ondertekening met ‘Father Frost komt vroeg’. Als ze met KHL-fans in Rusland en Wit-Rusland spreken, zien ze niet dat de Noord-Amerikanen of Europeanen hun beroep in de competitie uitoefenen als verschoppelingen, huurlingen of iets anders dan gewone hockeyspelers die een klusje komen doen.
Op zich is dat een groot compliment. Wat de toekomst brengt voor ‘buitenlanders’ De mediaafdeling van de KHL was niet happig op speculatie, al zei ze wel dat de belangstelling voor de competitie in het buitenland stabiel is gebleven. KHL-verslaggevers van Russische sportsites en kranten hebben dit bevestigd en dat vooral de contacten met collega’s in Noord-Amerika sinds 2022 niet zijn afgenomen. Toen ik vroeg naar de komende jaren, was de in New York gevestigde agent even positief. ‘Er is een beperkt aantal plaatsen in de NHL en als je een ambitieuze speler bent, zak je niet af naar Duitsland, of Zweden, of zelfs de AHL.
Als je wordt vrijgelaten, kijk je naar Rusland en denk je: man, de salarissen zijn goed, het niveau is erg hoog, en als ik goed genoeg presteer, kan ik daar blijven en niet worden opgepompt en gedumpt zoals ik zou doen bij een NHL-organisatie.’ Dit is wat Jordan Weal, een Canadees die nu bij Dynamo Moskou werkt, ons in 2022 vertelde. ‘Het is stabieler, omdat je je op één plek kunt ontwikkelen en spelen, zonder dat je binnen een paar minuten door de franchise wordt verplaatst of verhandeld. Er zijn meer rechten voor spelers in a [contract] “Hoe belangrijk de pijplijn van hoogwaardige buitenlandse import ook is voor de toekomst van de KHL en het Russische hockey, het grotere plaatje is dat bruggen gebouwd in 1972 in stand worden gehouden.
Als sportdiplomatie heeft bijgedragen aan het openen van mogelijkheden voor dialoog tussen landen in een tijd waarin nucleair Armageddon nooit meer dan een paar minuten verwijderd was, dan kan hockey ons een nieuwe weg bieden voor de ontmoeting van volkeren. En als het eenmaal allemaal lukt, kun je de Ieren bedanken voor het feit dat ze de wereld een wintersport hebben gegeven die de oude Koude Oorlog heeft laten smelten en de nieuwe heeft doen smelten.” op ijs.